Uit het logboek, bijgewerkt september 2004

• 14-15 oktober 2007 : Vijfde plaats in de visserij klasse.
  

  Afgelopen weekend, 14/15 april, heeft de VD172 voor de achtste keer meegedaan aan de Pieperrace. Het was dit jaar prachtig weer, maar helaas met weinig wind. Toch heeft de bemanning een topprestatie geleverd door als tweede botter te finishen. Met name op zondag, met onverwachtse winddraaiingen en langdurige windstiltes hebben schipper Joep en navigator Kees een superieure taktiek ontwikkeld waardoor ze als een van de weinige botters binnen de tijd wisten te finishen. Omdat er een aantal schepen in de klasse 'Visserij' zitten die weinig met authentieke vissersschepen te maken hebben, is de VD172 in totaal als vijfde geeindigd.

• 30-31 oktober 2004 : Een eervolle derde plaats van de VD172 bij de Bontekoe race in Hoorn.
  

  Het laatste zeilweekend met de VD172 was dit jaar de Bontekoe race in Hoorn. Aan deze tweedaagse doen circa veertig platbodems mee, van grote tweemastklippers tot kleine vissermansschouwtjes. De wedstrijd was prima georganiseerd door Watersportvereniging Hoorn, dat voor beide dagen een driehoeksbaantje had uitgezet in de Hoornse Hop. In onze klasse zaten de visserijschepen, met vooral botters en schouwtjes, 13 in totaal. De andere klassen waren de Tjalken en de Klippers.

  Op vrijdagmiddag is de VD172 naar Hoorn gevaren. Helaas was er bijna geen wind, waardoor er niet kon worden gezeild. Op zaterdagochtend moest er veel koffie en gebakken eieren met spek aan te pas komen om de bemanning uit de warme slaapzak te lokken. Schipper Dirk de Waart voerde deze dag het bevel over de VD172. Het zou een moeilijke zeildag worden, met mistig weer en heel weinig wind (kracht 1 tot 2). Het was een magnifiek gezicht om de grote klippers en tjalken zachtjes door het mistige, spiegelgladde waterlandschap te zien glijden.

  Bij de start hadden we veel last van een paar grote klippers die een kwartier voor ons hadden moeten starten. Daardoor kwam er geen vaart in de kwak en gingen we een paar minuten te laat over de startlijn. Net na de start kwamen we op een haar na in aanvaring met de schouw BIW16. Hierna kregen we gelukkig een zuchtje wind en konden we de achtervolging inzetten op de botters die eerder waren gestart. Gedoodverfde winnaar was de EB17, een erg licht en snel bottertje, op de voet gevolgd door een nieuw opgebouwde mosselaak uit Hoorn. Daarachter streden de botters BU31, MK63, het blazertje WR60 en de VD172 om de derde plaats. In het achterveld streden de vissermansschouwen om de hoogste eer.

  Vanwege het gebrek aan wind ging de kwak erg langzaam, maar toch konden we de BU31 in het eerste kruisrak passeren. De MK63 wist ons voor te blijven. Op de daaropvolgende twee ruime windse rakken gingen ‘alle lappen’ erbij: kluiver, bezaan en twee waterzeilen gaven het schip een minimale snelheid. We passeerden de MK63 twee keer, maar dankzij handig manoeuvreren wist schipper Peter Dorleijn ons toch voor te blijven. Op het tweede kruisrak was er iets meer wind, maar helaas te weinig om de kwak echt wat vaart te geven. Bij de bovenboei was de wedstrijd ingekort en eindigden we als vierde in onze klasse. Al met al hadden we niet slecht gezeild. Het is met zo weinig wind erg lastig om wat vaart te houden in een kwak, vooral in het kruisrak. Dit was ons vandaag aardig gelukt.

  Op zaterdagavond was er een groot feest in de kantine van WSV Hoorn. Alle bemanningsleden van de schepen vierden tot in de kleine uurtjes het einde van het zeilseizoen. ’s Zondags was er iets meer wind, kracht 1 tot 3 uit het noordwesten. Vandaag moest de bemanning zwoegen onder het bewind van ondergetekende als schipper. De start was deze keer redelijk: weliswaar net achter de MK63, maar wel iets hoger, waardoor we ‘vrije wind’ hadden. Op het eerste kruisrak wist de MK63 ons toch voor te blijven, zij het nipt. In de daaropvolgende ruime windse rakken veranderde er weinig, maar in het daaropvolgende kruisrak sloegen wij onze slag. De MK63 probeerde het over bakboord, maar met onze stuurboordslag wisten we onze achterstand meer dan goed te maken. Deze voorsprong gaven we vervolgens niet meer prijs in het voordewindse rak en het finish rak. Zo werd de VD172 op zondag derde. In het totaalklassement werden we eveneens derde en mochten we de bronzen plak mee naar Volendam nemen.

  Terug in Volendam zijn de zeilen van de mast geknoopt, waarmee het zeilseizoen van de honderdjarige definitief ten einde is.

  Carlo de Boer

• 30 augustus Visserij belevenissen in 2004.

• 25 juli - 8 augustus : Vakantie 2004 op het wad
  

  Zeilen op het wad. Foto: Yvonne Zeegers, vanaf de boot naar Schiermonnikoog.

  Met de zomervakantie zijn we dit jaar weer naar het wad geweest met de kwak. Het weer zat enorm mee: na één dag slecht weer konden we genieten van de mooiste twee weken van het jaar. Varen op het wad met een platbodem is geweldig: je bent niet veroordeeld tot de overvolle jachthavens, maar kan buiten de vaargeulen het schip laten droog vallen op rustige zandplaten in het grootste natuurgebied van Nederland. Dit hebben we dan ook regelmatig gedaan.

  Na tussenstops in Makkum en Terschelling zijn we eerst drooggevallen op de ‘Koffiebonenplaat’. Dit is een prachtig gebied onder de oostpunt van Terschelling. Het is ook een populaire plek onder platbodemvaarders, want we lagen samen met een stuk of twintig schepen op een kluitje bij elkaar. ’s Avonds konden we tijdens de zonsondergang op het wad wandelen en kennis maken met de ‘buren’.

  Hoog en droog bij Noordpolderzijl. Foto: Ike Plat.

  De volgende dag gingen we naar Ameland, vervolgens Schiermonnikoog, Lauwersmeer en uiteindelijk zeilden we met een mooie wind richting Noordpolderzijl. Dit is een haventje in noord-oost Groningen waar je alleen met hoogwater in kan. Er staat alleen een kroeg en voor de rest schijnt het een indrukwekkende leegte te zijn, maar als wadvaarder moet je er geweest zijn. Dus wij ook. Helaas maakten we een navigatiefoutje en liepen we vast in het zicht van de haven. Omdat het water snel lager werd, was loskomen onmogelijk. Dit was jammer, maar geen ramp: we lagen rustig op een vlakke plaat. Een paar uur later leek het alsof de VD172 op een berg stond: bijna twee meter hoog stond het schip net buiten de vaargeul op de plaat. Zou dit nog goed komen? Gelukkig kwam het water razendsnel weer terug en konden we het schip ’s avonds naar dieper vaarwater loodsen. In verband met de tijd moesten we de volgende dag weer westwaarts. Voor volgend jaar hebben we nu in ieder geval een doel: de haven van Noordpolderzijl!

  Na Noordpolderzijl gingen we eilandhoppend terug, tot aan Texel. Vanaf Texel zijn we naar Hindeloopen gezeild, waar we nog een stukje IFKS skutsjesilen konden meemaken.

  De route die de VD172 op het wad heeft gevaren, kan je hier zien.

• 5/6 juni : Viering honderjarig bestaan van de VD172
  

  In het weekend van 5/6 juni werd ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de VD172 de zomerreunie van Vereniging Botterbehoud in Volendam gehouden. Op vrijdagavond kwamen 19 botters, Wieringer aken en schouwen naar Volendam om het met ons mee te vieren. Het was een prachtig gezicht om deze historische schepen rond de afslag te zien liggen, echt honderd jaar terug in de tijd. Op zaterdag werd er met circa 150 donateurs van Botterbehoud gevaren. Voor de ontvangst van de gasten konden we gebruik maken van de monumentale visafslag. Dit is een geweldige lokatie voor dit soort gelegenheden. Met de VD172 voorop verlieten alle schepen de haven voor een tochtje over het IJsselmeer. Dit was erg geslaagd. ’s Avonds was er een ontvangst voor genodigden van stichting Zuyderzee Cultuur Volendam. Na een presentatie van Jan Morren in de afslag gingen de mensen aan boord van de VD172, VD84 en MK63 voor een avondtochtje. Het was een mooie zomeravond en de mensen, waaronder burgemeester Wim van Beek, waren erg enthousiast.

  De vloot botters zeilt uit. Foto: Elly van der Meer.

  Op zondag kon iedereen die dat wilde met een kwak, botter of aak meevaren. Het was prachtig rustig zeilweer en velen maakten dan ook een tochtje van circa anderhalf uur op Gouwzee en IJsselmeer. Op zondagmiddag verlieten de botters weer één voor één de haven en kon de ‘Feestcommissie’ van de VD172 terugkijken op een zeer geslaagd weekend.Het is tenslotte fantastisch als op je verjaardag negentien schepen en zo’n 250 gasten komen!

• 16 april - 2 mei 2004 : VD172 vaart Rondje Noord-Holland binnendoor
  

  Op de helling in Zaandam. Foto: Ike Plat.

  Na de traditionele start van het vaarseizoen, de Pieperrace, is de kwak op 16 april uit de haven vertrokken voor een bijzonder "rondje Noord-Holland". De eerste etappe ging via Amsterdam naar Zaandam, waar het schip op de helling van Jachtwerf Mulder is getrokken voor de jaarlijkse hellingbeurt. In een week tijd hebben vrijwilligers de hele romp schoongemaakt en diverse keren geschilderd. De breeuwnaden zijn nagelopen en er is een aanhanger vol met Waddenzand uit de bunnen geschept: een souvenir van een onvrijwillig verblijf op een zandplaat op de Waddenzee, vorig jaar.

  Op 23 april ging het schip weer te water en werd de reis voortgezet richting Alkmaar. In Zaandam moesten eerst negen bruggen worden gepasseerd. Via de prachtige oude gebouwen van de Zaanse industrie en de molens van de Zaanse Schans vaarde de kwak naar het Alkmaardermeer. Het laatste stuk naar Alkmaar konden we nog een stuk zeilen over het Noordhollands Kanaal. Alkmaar bestaat 750 jaar en als onderdeel van de jubileumfeesten was er een grote groep historische schepen verzameld voor een vlootschouw. De VD172 vaarde met zestien Alkmaarders aan boord, waaronder een 93-jarige mevrouw, een rondje door de stad. Een zeer geslaagd evenement waar veel publiek op af is gekomen.

  Zeilen tussen duinen en bollenvelden

  De kwak onder zeil op het Noord-Hollands kanaal. Foto: de vriendelijke meneer op de opduwer.

  Daarna ging het op 26 april verder, via het Noordhollands Kanaal, richting ’t Zand (gemeente Zijpe). Deze tocht gebeurde in het gezelschap van andere klippers, tjalken, sleepboten en een paar voormalige reddingsboten, waaronder de roemruchte Neeltje Jacoba. Het was een prachtige tocht langs de Schoorlse duinen en door het steeds leger wordende Noord-Hollandse landschap. Dankzij een gunstige oostenwind kon er op het kanaal worden gezeild: geen alledaagse gezicht, een zeilende kwak tussen de bloeiende bollenvelden! Het was wel flink werken voor de twee-koppige bemanning, want een zeilen hijsen op een kwak is net als vroeger een zware klus.

  Na een overnachting in Zijpe volgde het laatste stuk kanaal, naar Den Helder. Hier is de VD172 afgemeerd in de museumhaven van de Oude Rijkswerf Willemsoord. Dit is een voormalig marine complex dat nu is omgetoverd tot het grote attractiepark Cape Holland. Een groot deel is omgebouwd tot een speelparadijs voor kinderen. Verder liggen er diverse schepen ter bezichtiging (waaronder VOC replica ‘Prins Willem’) en het nationale Reddingsmuseum heeft er een plekje gevonden. Op 28 april was het openingsfeest van dit park en de hele week daaromheen zijn er allerlei evenementen geweest. Dit alles is opgeluisterd door een grote groep historische schepen, waaronder dus ook de kwak VD172.

  Op 1 mei begon de terugreis naar Volendam, dit keer over meer vertrouwde vaarwateren: via de Waddenzee naar Den Oever, het IJsselmeer op richting Enkhuizen. Daar is overnacht in de "Markerhaven", een onderdeel van het Zuiderzeemuseum. Alleen originele botters mogen daar ligplaats nemen. Tot slot zeilden we op zondag terug naar de thuishaven.

  Door de vrijwilligers-pool van de VD172 is het schip tijdens deze 17-daagse reis steeds van verse bemanningsleden voorzien. Het is een bijzondere trip geweest, die heel goed past in dit jubileumjaar van de VD172. Het Volendammer erfgoed is weer nadrukkelijk in beeld geweest bij de duizenden belangstellenden in Alkmaar, Zijpe en Den Helder.

  Andere aktiviteiten

  Gedurende de rest van het vaarseizoen zal op allerlei manieren worden stilgestaan bij het honderd jarig bestaan van de Volendammer kwak VD172. Het hoogtepunt van alle festiviteiten vindt plaats in het weekend van 5 en 6 juni. Op zaterdag wordt dan de zomerreünie van de Vereniging Botterbehoud – een traditionele botterbijeenkomst – ter gelegenheid van het eeuwfeest van de VD172 voor het eerst in Volendam worden gehouden. Er worden dan zeker twintig botters in de haven verwacht. Op zondag 6 juni varen de schepen uit met iedereen die een keer een tochtje met een echte botter, kwak of Wieringer aak wil maken.

• 3/4 april 2004 : Pieperrace 2004: honderdjarige zeilt nog als een jonge deerne
  Op 3 en 4 april werd in Volendam voor de twintigste keer de Pieperrace gehouden. Na een wat tamme negentiende editie, moesten schepen en bemanningen dit jaar weer flink aan de bak, zoals het hoort bij de Pieperrace. Na een lange winterslaap valt dit nooit mee. De spieren zijn nog stram en iedereen moet toch weer even wennen aan het zeilen.

  Dit jaar deden drie kwakken mee aan de Pieperrace, de VD17 van Fred Ros, de VD84 en de honderdjarige VD172. Voor de VD84 was het een enorme haastklus om op tijd klaar te zijn: pas ’s woensdags voor de Pieperrace kwam het schip uit Spakenburg, op donderdag werd de mast erop gezet, op vrijdag zijn de zeilen eraan gehangen en op zaterdag lag het schip spik en span in de haven, klaar voor de wedstrijd. Het is een wonder dat dit gelukt is.

  Op zaterdag waaide er een mooi briesje, windkracht 3 tot 4 uit het zuiden. Met de VD172 startten we een stuk achter de VD17 en een eindje voor de VD84. Omdat de starttijden geklokt worden, betekent dit niet dat je meteen voor of achter ligt. Het eerste rak was voor de wind. Schipper Dirk de Waart liet alle zeilen erbij trekken (waterzeil, kluiver) en stuurman Erick Takes stuurde het schip richting Edam. We werden flink dwars gezeten door een paar kleine tjalken. Die gaven ons nauwelijks ruimte en bij de boei voor de Edammer haven loefde eentje opeens op waardoor zijn giek bij ons over het dek kwam. Even was de situatie penibel, maar gelukkig bleef iedereen kalm en konden we zonder schade onze weg vervolgen.

  De VD172 gaat op zondag van de Pieperrace erg hard op het voordewindse rak met windkracht 6. Foto: Wendie Egmond.

  Op de VD84 was men minder fortuinlijk. Nog voor de start brak de gaffel. De deceptie was enorm en de bemanning stond op het punt om ermee te kappen. Maar gelukkig bleek het rondhout op een gunstig punt te zijn gebroken kon de VD84 de wedstrijd – weliswaar gehandicapt – uitzeilen. Alle respect voor deze mannen, want uiteindelijk verloren ze slechts 11 minuten.

  Op het kruisrak liep de VD17 toch weer wat op ons uit. Dit is al jaren zo: als het niet al te hard waait, is de VD17 in het voordeel ten opzichte van de VD172. Dit komt doordat deze kwak lichter is en iets meer geoptimaliseerd is voor wedstrijdzeilen. Uiteindelijk finishte de VD17 vijf minuten voor ons.

  Op zondag was alles anders. Er stond nu een harde bries (windkracht 6 met vlagen van 7) uit het zuidwesten met af en toe een bui. Echt kwakkeweer dus. En Joep Steur was schipper. Hoe het komt weten we niet, maar bijna altijd als Joep aan boord is, is het slecht weer. Deze keer startten de kwakken vrij dicht bij elkaar. De VD84 (met gerepareerde gaffel) voorop, de VD172 erachter aan, op de hielen gezeten door de VD17. Het eerste lange rak was voor de wind.

  De VD17 op zondag hoog aan de wind in de achtervolging op de VD172: een spectaculair gezicht. Foto: Ton van Niel.

  Met gereefde fok en grootzeil, de kluiver ‘te loevert’ en waterzeil onder de giek ging het snoeihard: regelmatig liep ons scheepje tegen de acht knopen. De VD17 moest alles uit de kast halen om te volgen. Bij de bovenboei was het even keihard werken. Bijzeilen eraf, de schoten aantrekken, gijpen en daarna hoog aan de wind de schoten verder dichttrekken. Met vier man lukte het nauwelijks, maar Joep was onverbiddelijk: “dicht die schoten!”. De VD172 lag helemaal op één oor en was nauwelijks te houden met twee man aan de helmstok. Ook op de VD17 hadden ze het zwaar. Met het boord helemaal in het water was het daar ook keihard werken. Een fantastisch gezicht.

  De VD84 was op het kruisrak gezien. Met iets te weinig zeil konden ze geen hoogte en snelheid houden ten opzichte van de VD172 en de VD17. Deze laatste zat de VD172 nog altijd op de hielen, maar kon er niet voorbij komen. Beide schepen kregen bakken water over, maar het ging als een speer richting de vuurtoren van Marken. Vandaar moesten we terug naar Volendam. In het zicht van de finish was er verwarring: waar is de eindstreep? Achteraf bleek het finishschip van zijn anker te zijn geslagen. Mede hierdoor kon de stuurman van de VD17 de voorsteven net voor de VD172 over de finishlijn prikken. Dat was jammer voor ons, maar het was een prachtig duel geweest waarbij zowel de schepen als de bemanningen tot het uiterste zijn gegaan.

• 5 november 2003 : Eerste plaats bij de Muiderhardzeildagen!
  

  De VD172 gaat op zaterdag na de start erg hard voor de wind. Foto: Evert Terra, vanaf de UK67.

  Op 1 en 2 november waren we met de VD172 op het laatste zeilevenement van het jaar: de Muider Hardzeil Dagen . Het was een geweldig weekend, met kou, nattigheid, veel wind en een goed feest. Kortom, Muiderhardzeildagen zoals ze horen te zijn.
  Met vijf man/vrouw bemanning zeilden we vrijdagmiddag naar Muiden. Op zaterdagochtend kwamen nog eens vijf mensen aan boord. Het was 's zaterdags mooi zeilweer, met windkracht 3 tot 4 uit zuiden. De organisatie had een lange baan uitgezet en het zou dan ook een lange zeildag worden. Na de start bij Pampus ging het voor-de-wind naar de PH2. Met alle zeilen (vijf stuks) bij gingen we op dit eerste rak erg hard en liepen uit op de algehele concurrentie. Ook het tweede halfwindse rak ging goed. Toen begon een urenlang kruisrak. Af en toe viel de wind weg, en dan is het moeilijk om vaart te houden met zo'n zware kwak (30 ton). De lichtere concurrentie (BU20, HN3 en Zeekot) liep dan ook zienderoge uit. Op het laatst stak de wind weer wat op, zodat we de schade toch nog beperkt konden houden: enkele minuten op de HN3 en Zeekot, een kwartier op de zeer snelle BU20.

  Op zondag was het andere koek. De iets gewijzigde bemanning kreeg het zwaar voor de kiezen met windkracht 5 tot 7 uit het zuid-zuidwesten. Vooral op het kruisrak was het bikkelen, met een fok die erg uit zijn humeur was en wild om zich heensloeg. Het valt niet mee om 55 vierkante meter nat katoendoek in bedwang te houden. Maar alles went, en na twee keer oefenen ging het perfect. Ook de gijpen, altijd link bij zoveel wind, gingen heel fraai. Met dit weer is een kwak in het voordeel ten opzichte van de lichtere schepen. Onze achterstand op de HN3 en het Zeekot (een Schouw) hadden we al snel goed gemaakt, maar de BU20 zou wel buiten bereik blijven, dachten we. Toch staat in de officiele uitslag dat we meer dan een kwartier zijn uitgelopen op de BU20 en als eerste zijn geëindigd in het totaalklassement. Net als in 2000 heeft de VD172 dus de Muider Hardzeildagen gewonnen.

  Na de finish legden we nog even in Muiden aan om wat te eten en mensen af te zetten. Daarna ging het ons weer voor de wind naar Volendam, waar we nog net voor het donker aankwamen. Het was een prachtige afsluiting van een mooi zeilseizoen.

• 15 oktober 2003 : Rampspoed op het wad.
  Tijdens de herfstvakantie zeilden we met de VD172 op het wad van Harlingen naar Vlieland. Om een gijpkoers te vermijden, sneden we een klein hoekje af van de vaargeul. Dit doen we wel vaker, en zolang je de diepte en het tij in de gaten houdt, is er niets aan de hand. Deze keer liepen we echter onverwacht vast op een zandplaat waar het volgens de kaart diep genoeg zou moeten zijn. Dit kan ook gebeuren, en normaliter wacht je dan hoogwater af en met wat motorgeweld kom je dan altijd wel weer vlot.

  De Typhoon knoopt vast om de kwak van de plaat te trekken.

  Deze keer lukte dit echter niet, ondanks verwoede en langdurige pogingen. Oorzaak was vooral de stevige oostenwind met als gevolg een flinke verlaging van de waterstand. Een dag later zijn we er vanaf gesleept door de Typhoon! Zonder schade aan het schip, gelukkig.
  Dezelfde dag nog waren we mooi aan het kruisen naar Terschelling. Het zwaard kwam er een keer te ver onder. Stom genoeg hebben we het er niet meteen uitgehaald (doen we altijd) en de gevolgen waren meteen dramatisch: een klap bij de volgende overstag en het stuurboord zwaard finaal door midden. Dure lessen allemaal. Nou ja, hebben we wat te doen deze winter.

• 5 oktober 2003 : Bolkoppenrace 2003.
  Voor het eerst gaf de VD172 acte de présence op de Bolkoppenrace , één van de grootste platbodemevenementen van Nederland. Dit jaar werd de tweedaagse wedstrijd vanuit Stavoren gevaren. Op vrijdagmiddag vertrokken we met een mooi lopend windje. In het Naviduct lag aan de andere kant een 'transport'. Dit was een imposant gezicht: een hele rij enorme silo's lag in de schemering in de sluis, op weg naar Rotterdam.
  's Avonds laat waren we Stavoren. 's Morgens was de wind flink gewakkerd: NW 5 tot 6 met buien. De organisatie blies de wedstrijd af omdat er in de buien heftige windstoten zaten. 's Middags zijn we toch een stukje gaan zeilen (je moet tenslotte toch wat) en het was eigenlijk wel mooi zeilweer. Alleen kwam er af en toe een inktzwarte lucht overdrijven met wat wind erin.
  Na een heftig feestje op zaterdagavond ging de wedstrijd op zondag wel door. Helaas waren toen al veel van onze concurrenten afgehaakt. Bij de start wakkerde de wind in een bui nog even flink aan, maar daarna werd het mooi zeilweer met windkracht 5. Een olympisch baantje varen met een kwak is altijd hard werken. We kregen vier kruisrakken voor onze kiezen. In het begin konden we de snelle BU20 nog aardig bijbenen, maar later, toen de wind wat afzwakte, moesten we afhaken. In de einduitslag zijn we als tweede geëindigd.
  Na de wedstrijd hadden we nog een mooi reisje naar Volendam, waar we om negen uur 's avonds aankwamen.

• 7 juli 2003: Prachtige Jan Haringrace.
  Bij de Jan Haringrace was op zaterdag een lekker windje uit het westen. Op zondag was het weer 'drijven'. 's Zaterdags hebben we een prachtige wedstrijd gezeild. De start was niet optimaal (half minuutje te laat), maar daarna ging het goed. Door het kleine driehoeksbaantje hadden de voordekkers het zwaar met alle zeilwisselingen (kluiver-op-kluiver-af). De aartsrivaal HN11 hielden we deze keer op ruime afstand (circa zeven minuten). Op het laatste rak maakte de BU16 een foutje, waardoor we deze snelle botter zelfs nog konden passeren. Op zondag was het minder, vanwege de weinige wind, maar uiteindelijk is de VD172 op een knappe vijfde plek geeindigd, achter de snelheidsduivels AM1, VD17, BU16 en VD153.

• 26 mei 2003: Onverstaagd geplaagd door windstiltes.
  De Onverstaagd vanuit Marken werd geplaagd door windstiltes. Op zaterdag lagen op een zeker moment alle botters bij een boei te drijven zonder voor- of achteruit te gaan. Uiteindelijk werd de wedstrijd afgelast. Op zondag was er wel een aardig windje. Onze kwak had met schipper Arie de Waart aan het roer een formidabele start: in volle vaart gingen we precies op het startschot aan de loefkant over de startlijn. Zelfs de snelle Lemmeraken wisten we een groot deel van de wedstrijd voor te blijven. Met in zicht lagen we nog ruim voor op de rest, maar toen viel in het kruisrak opeens de wind helemaal weg en de VD172 lag 'geparkeerd'. In het achterveld hadden de andere botters nog wel wind, waardoor deze uiteindelijk nog voor ons eindigden. In zo'n situatie wordt een zeilwedstrijd een soort loterij, jammer genoeg. We finishten toch nog als vijfde van de zestien schepen.

• 15 april 2003: Geslaagde Pieperrace voor de VD172 (uit de NIVO deze week)
  Het zal weinigen zijn ontgaan dat het afgelopen zaterdag en zondag Pieperrace was, de zeilwedstrijd voor botters, tjalken en klippers in Volendam. Net als de voorgaande drie afleveringen was de Volendammer kwak VD172 natuurlijk weer van de partij. Aan boord van de kwak waren de vrijwilligers van stichting d'Garnkwak. In de afgelopen drie weken hebben ze hard gewerkt om het schip gereed te maken voor het nieuwe seizoen, onder andere op de helling in Spakenburg.

  Het was een prachtig zonnig weekend, met helaas wat weinig wind. Op zaterdag was er een heel slap briesje, hooguit windkracht twee, en op zondag was het iets beter met windkracht drie. Om met een authentieke kwak als de VD172 kans te maken op de overwinning, moet het echt 'Kwakkeweer' zijn: windkracht vijf tot zes, liefst met veel golfslag. Dit was vroeger al zo, en dit is nog steeds het geval. Meestal waait het met de Pieperrace gelukkig flink. De VD172 gooit dan hoge ogen, zoals blijkt uit de eerste en tweede plaats in de voorgaande jaren. Afgelopen weekend konden we met de VD172 vanwege het gebrek aan wind geen potten breken en eindigden we als vierde in de visserijklasse op ruime afstand van de nummer een, de MK7.

  Op zaterdag had de wedstrijdorganisatie een lange baan uitgezet die vanwege het gebrek aan wind nog langer werd. Onderweg raakte de VD172 verzeild in een loefduel met de Jacobsschelp van Gerrit Portenge (Rooie Gerrit). De VD172 zeilde harder, maar we kwamen het scheepje van de nestor van de bruine vloot maar moeilijk voorbij. Uiteindelijk gingen we op het juiste moment overstag en eindigden ruim voor het tjalkje. De VD172 kwam pas om half vier de haven binnen.

  Gezellig aan boord
  Op zondag waaide het een beetje meer en was de baan korter. Na een korte wedstrijd lagen we om half twee weer in de haven. De VD172 eindigde nu slechts dertien seconden achter de nummer drie, dus we hadden bijna prijs. 's Middags was het een prachtig schouwspel aan de haven: de grote klippers en tjalken vaarden rakelings langs de haven met alle zeilen bij. Wat dit betreft is de Pieperrace uniek: bij geen enkele andere zeilwedstrijd kan het publiek zoveel zien van het zeilgebeuren. Sommige schepen kwamen zelfs zeilend de haven binnen. Dit is eigenlijk verboden, maar de echte zeebonk kan het niet laten om het toch te doen. Aan boord van de VD172 werd het steeds gezelliger. Met vijf kilo vis, de bakpan op de bun en een biertje erbij was het genieten geblazen. Al met al was het een zeer geslaagd weekend.

  Binnenkort gaat de nieuwsbrief voor de donateurs de deur weer uit. Wilt u ook donateur worden? Bel dan 06-22695733 of e-mail carlo@garnkwak.nl

• 8 april 2003: VD172 is weer klaar voor het nieuwe seizoen
  

  De VD172 gaat met een plons te water vanaf de botterwerf in Spakenburg. Foto: Koos Janssen (BU210).

  Afgelopen twee weken is er veel gebeurd met onze kwak. In een bliksemactie is de VD172 zonder mast naar Spakenburg gevaren, op de helling getrokken voor regulier onderhoud, teruggevaren naar Volendam, en getuigd voor het nieuwe zeilseizoen. Afgelopen weekend is alweer met het schip gezeild. De hellingbeurt was best een grote klus, die met inzet van velen in een dag is geklaard. We hebben de hele romp kaal geschraapt en opnieuw in de verf gezet, onder en boven de waterlijn. Ook de mast is van verse lagen lijnolie en harpuis voorzien. Inmiddels ligt de VD172 weer op haar vertrouwde plek aan de steiger in Volendam.

  Scheepvaartinspectie heeft het schip gisteren goedgekeurd voor het varen met maximaal 20 passagiers. De VD172 is nu een van de weinige botters die voorzien is van een zogenoemd Certificaat van Onderzoek .

• 17 maart 2003: Botters worden vaarklaar gemaakt voor de Pieperrace
  Met het mooie weer van de laatste tijd komt de Volendammer haven weer tot leven. Toeristen weten het dorp weer te vinden en Volendammers maken hun wandeling op de dijk in het voorjaarszonnetje. De bootjes in de haven worden in gereedheid gebracht voor het nieuwe vaarseizoen en ook op de VD172 was het afgelopen zaterdag een drukte van belang. Vrijwilligers van stichting d'Garnkwak haalden het winterkleed van het schip en brachten het interieur weer aan boord.

  Het interieur bestaat uit de vloer, de banken, het keukentje en de kooi (slaapruimte). Het wordt elk najaar uit het schip gehaald en opgeslagen op werf 'De Krommer' op het Slobbeland. Zo kan het vooronder goed ventileren en kunnen de verschillende onderdelen van het interieur in alle rust worden nagelopen.

  Veiligheidseisen
  Naast het vaarklaar maken zijn we momenteel druk bezig met keuringseisen van Scheepvaart Inspectie. De VD172 moet aan allerlei veiligheidseisen voldoen. Dit is terecht: er wordt veel gevaren met mensen die onbekend zijn met het water en een ongelukje zit in een klein hoekje. Dit jaar zijn de eisen van Scheepvaart Inspectie weer aanzienlijk aangescherpt. Het is weleens lastig dat voor een historisch scheepje als de VD172 dezelfde eisen gelden als voor passagiersschepen van 100 meter lang. Zo moeten we nu grote reddingsvlotten aan boord hebben en wordt de motor voorzien van allerlei alarmen voor dingen die mis zouden kunnen gaan. Over een paar weken komt een inspecteur het allemaal controleren, dus dan moet het in orde zijn.

  VD172 op de helling in Spakenburg.

  Naar Spakenburg
  Volgende week gaat de VD172 voor een onderhoudsbeurt naar Spakenburg. Op de historische botterwerf wordt het onderwaterschip schoongemaakt en van een nieuwe verflaag voorzien. Ook de rest van het schip wordt nagelopen op beschadigingen en geverfd. We verwachten overigens geen grote verassingen, want het schip is nog net zo waterdicht als bij de tewaterlating, bijna vier jaar geleden. De VD5 is sinds januari eigendom van stichting Zuiderzee Cultuur Volendam. Het schip ligt er nu vrij troosteloos bij in de haven. Twee weken geleden zijn de mast en de zwaarden eraf gehaald. Deze liggen nu op de werf op het Slobbeland. Voor toeristen is de VD5 nu een heel interessant object: zo'n oud, onttakeld schip zie je nog maar zelden. Vanaf volgende week is deze trekpleister er niet meer, want de VD5 wordt door de VD172 op sleeptouw genomen naar Spakenburg. Daar zal deze zomer een grote restauratie worden uitgevoerd. Waarschijnlijk pas volgend voorjaar komt de VD5 weer terug in de haven van Volendam. De plaats van de VD5 wordt voorlopig overgenomen door de VD84. Deze is de hele winter al in Spakenburg op de helling. Er is flink getimmerd aan het schip: het hele vlak (bodem) van het schip is vernieuwd samen met een stuk of 20 spanten in het voorschip. Verder is de scheepshuid opnieuw afgedicht en in de verf gezet. Nu wordt er de laatste hand aan gelegd, zodat het schip weer terug kan naar Volendam.

  Pieperrace
  Al met al is het nog een hele klus om het kwakkevlootje op tijd klaar te krijgen voor de Pieperrace (12/13 april), de traditionele opening van het vaarseizoen. Deze wedstrijd houdt de herinnering in ere hoe de Volendammer kwakken gedurende 1943-1945 werden gebruikt om aardappelen over te zeilen vanuit Friesland. De piepers waren o.a. bestemd voor de Amsterdamse ziekenhuizen. Aan de wedstrijd doen zo'n 60 klippers, tjalken en botters mee. Het is prachtig dat er nog een paar echte Volendammer kwakken in deze wedstrijd om de hoogste eer kunnen strijden.

• 26 december 2002: De kwak ligt vastgevroren in het ijs onder haar winterkleed
  Rond het schip is het rustig, maar verder er is genoeg te doen. Naast de verdwenen restauratiewerf verrijst nu de nieuwe werf, Houtscheepswerf 'De Krommer' . Dit is een initiatief van de recent opgerichte Stichting Zuyderzee Cultuur Volendam. Met deze werf hebben we weer een prachtige plek voor opslag van zeilen en inventaris, om te klussen aan het schip en om een praatje te maken. Daarnaast wordt de werf door stichting Odion benut voor een dagbestedingsproject voor hun clienten. Ook de VD84 valt binnen dit project.

  Nu bestaat de werf nog uit tijdelijke bouw, met twee bouwketen en een halfronde romney loods. Er wordt hard gewerkt om een permanente werf te bouwen, met de mogelijkheid om te hellingen, etcetera.

  Al met al zijn er dus veel ontwikkelingen op bottergebied in Volendam. U kan daar een bijdrage aan leveren, als vrijwilliger of als donateur. Voor vrijwilligers zijn er vele mogelijkheden: onderhoud aan de schepen, een werf meehelpen bouwen, en niet te vergeten varen met de schepen (van 1 april tot 1 november). Donateurs krijgen jaarlijks een uitnodiging om mee te varen en worden middels een nieuwsbrief op de hoogte gehouden van het geheel. Bent u geinteresseerd? Bel dan 06-22695733 of e-mail info@garnkwak.nl.

• 2 november 2002: Opnames voor Villa Achterwerk
  

  Garnkwak en kinderen van de Blokwhere in Villa Achterwerk

  Afgelopen zaterdag waren er de hele dag TV opnames voor Villa Achterwerk op de Volendammer Kwak VD172. Om 8:00 was de filmploeg, 15 man sterk, bij de haven. Onder andere stond er een oude NZH bus bij Schokker Zeilemakerij. Dit was het 'restaurant' voor de filmcrew en de acteurs. Nadat de botter volgeladen was met allerlei apparatuur en rekwisieten kwamen de acteurs: 15 jongens en meisjes van groep 6, 7 en 8 van de Blokwhere.

  Eerst werden er een paar scenes gedraaid op het water. Met Volendam op de achtergrond was er een hengel scene (vangst: een laars) en een zwaardgevecht op het achterdek. Voor elke scene werd eerst gerepeteerd voordat er kon worden gefilmd. Hierna moesten de kinderen hetzelfde stukje zeker vijf of zes keer opnieuw doen. Dit duurde best wel lang allemaal, maar het ging goed. De regisseur was in ieder geval erg tevreden. 's Middags was er uitgebreid eten: pannekoeken en hotdogs voor de kinderen en rode kool met goulash voor de filmcrew en de bemanning van de VD172.

  Waterballet.

  's Middags waren er opnames met skippieballende en zeilhijsende kinderen. Hierna kwam het waterballet. Een jongen kwam het vooronder uit en kreeg vanaf de plecht een emmer water over zich heen. Deze scene ging ook niet meteen vlekkeloos, dus in totaal heeft deze held acht emmers water te verwerken gekregen. Toen dacht hij dat hij klaar was, maar toen was er nog een opname met een gieter en krijg de arme jongen nog eens vijf gieters water over zich heen... Gelukkig had hij een regenpak met zuidwester aan, zodat hij het toch nog redelijk droog hield.

  Als laatste waren er drie opnames in het vooronder van de VD172. Eerst een scene met twee dammende kinderen en toen een bedscene. Hierbij deden vier kinderen slaperig de gordijntjes van de kooi open nadat er op de scheepstoeter wordt geblazen. De laatste scene speelde zich in bad af. Een meisje ging in badpak in een ouderwetse tobbe met erg veel schuim erin. Dit moest natuurlijk weer zes keer overnieuw, maar het was een geslaagde opname.

  Pas om acht uur 's avonds waren de TV-mensen klaar met de opnames. Het is zo een lange dag geworden, voor de filmcrew en zeker ook voor de jongens en meisjes van de Blokwhere. Maar de regisseur was zeer tevreden met het resultaat. Als er na montage vijf minuten televisie overblijft, dan is iedereen blij in Hilversum. Een hele dag werken met vijftien man en vijftien kinderen levert dus hooguit vijf minuten TV op.

  Het is nog niet duidelijk wanneer de gemaakte opnames worden uitgezonden. Misschien al over anderhalve week, maar waarschijnlijk later. In ieder geval zal de vaste Villa Achterwerk kijker de komende winter regelmatig een stukje zien van Volendammer kinderen op de VD172 met Volendam op de achtergrond. Voor de VD172 was dit het laatste tochtje van dit jaar. De zeilen zijn inmiddels opgeborgen en binnenkort gaat de wintertent over het schip heen.

• 5 augustus-18 augustus 2002: op vakantie naar het Wad
  Dinsdag 13 augustus, West-Terschelling - Nes (Ameland)
  

  Op vakantie met de VD172: Terschelling-Ameland

  De afgelopen zomer, in augustus, is de Volendammer kwak VD172 twee weken met vakantie geweest naar het wad. Aan boord waren mensen die betrokken zijn bij het wel en wee van het schip. In dit stukje staat het verslag uit het scheepsdagboek van dag 9, van Terschelling naar Ameland. De dag ervoor waren we om tien uur 's avonds aangekomen in de rijkshaven van Terschelling.

  's Morgens was het weer goed wakker worden onder het toeziend oog van de Brandaris, de beroemde vuurtoren op het eiland. In het dorp West-Terschelling werden de nodige inkopen gedaan, waaronder de befaamde rollade van slagerij Schaafsma. Henk stapte op de veerboot naar Harlingen en de kwak vertrok om elf uur richting Ameland. Zo konden we de eerste drie uur van de vloed profiteren. Het was prachtig weer: 25 graden, zonnig en windkracht 3 uit het westen.

  Buiten de haven gingen we bakboord uit, over het wad onder Terschelling langs. Voor de wind varend passeerden we rustig de boeien die de vaargeul markeren. Hier zijn ook grote mosselpercelen, aangegeven met takkenbossen. Carlo stond aan het roer en de rest van de bemanning was rustig koffie aan het drinken. Opeens klonk er een dof gerommel onder het schip: we liepen vast op een zandplaat! Wat nu? Eerst maar even de koffie opgedronken, want anders wordt het koud en dat is zonde. Zeilend wegkomen ging niet meer, daarvoor zaten we te vast. Met gestreken zeilen lukte het gelukkig om met de motor achteruit weer in dieper water te komen. Het bleek dat de geul dwars door het 'bos' (mosselperceel) liep. Door het koffiedrinken had niemand dit in de gaten. Maar gelukkig is alles weer goed afgelopen.

  Iets geconcentreerder varend keerde de rust terug aan boord. In de verte lagen een paar grote schepen op het wantij te wachten op hoogwater. Het wantij is de minst diepe plek in de geul onder de eilanden. De meeste schepen kunnen er alleen overheen als het water op zijn hoogst is. In een colonne van jachtjes en platbodems kwamen we precies op tijd op het wantij. De diepgang van de VD172 is 110 centimeter, en er stond hooguit 115 cm water. De reis was tot nu toe dus perfect gepland.

  Onder de oostkant van Terschelling, natuurreservaat 'De Boschplaat', stonden we voor de keuze: ofwel een stukje uit het zeegat tussen Terschelling en Ameland, ofwel een korte oversteek door een smal geultje op het wad. Het zeegat leek ons wel leuk en goed te doen bij deze rustige weersomstandigheden. Naarmate de middag vorderde, ging het steeds wat harder waaien. In de buurt van het zeegat stond er bijna windkracht 5. In de verte zagen we een hoge branding op de zandplaten in het zeegat. Dit zag er lang niet ideaal uit, dus besloten we om toch maar via het meer zuidelijk gelegen wadgeultje te gaan. Onderwijl moest ook nog de boom uit de fok. Dit was met de toegenomen en noordelijker gedraaide wind een lastige operatie. Uiteindelijk hebben we de fok maar laten zakken met de boom er nog in. Dit zag er een beetje raar uit, maar het ging allemaal goed.

  De geul voerde ons vlak langs een droogvallend zandplaatje, waarop de zeehonden zowat op elkaar gestapeld lagen, zeker een stuk of zestig. Het blijft toch een speciaal gezicht, zeehonden in het wild. Samen met wat tjalken en klippers gingen we met een mooi vaartje langs het strand van Ameland. Het was daar een drukte van belang met dit mooie weer. Onder Ameland kregen we wat stroom tegen, maar rond een uur of vier waren we toch in de haven. De haven van Ameland is vrij klein, maar gelukkig was er een mooi plekje naast een grote Lemsteraak.

• 13 juli 2002: Oud-visserlui varen mee met de Garnkwak
  Zaterdag 13 juli was de jaarlijkse vaardag met de VD172 voor een paar oud-visserlui en vrienden. Dit was alweer voor de derde keer dat deze ploeg dit uitje meemaakte. Kees Bootsman (Wagen) is de drijvende kracht achter dit culinaire zeilfestijn. Samen met broer Jan zorgt hij voor een enorme hoeveelheid schoongemaakte aal (met dank aan de VD64). Het eten vormt het hoogtepunt van de dag.
  Het waaide s'morgens zachtjes uit het noorden. De geplande bestemming, Wijdenes, was hierdoor niet bezeild. In plaats daarvan ging het richting de Flevopolder, voorbij de 'Enkhuizer koers' (ook wel het 'Bietenpad' genoemd) totaan de Flevodijk. s'Middags om een uur of een ging daar het anker uit en kon chef-de-cuisine Gerrit 'Baarsen' zich op de veertien pond aal storten. De gesprekstof op zo'n dag is eindeloos. Geen seconde is het stil, vooral niet als Jan Schilder (Vik) op dreef is. In de eerste uurtjes gaat het nog rustig aan. Eerst wordt de volledige politieke situatie besproken. Dan gaat het een tijdje over vroeger, over de visserij, het gezinsleven en hoe gezellig het toen allemaal was. Wonderbaarlijk genoeg kunnen sommigen zich vanaf het begin van de vorige eeuw nog alles precies herinneren. Althans, ze vertellen het voor de vaste waarheid.
  Het wereldbeeld op zo'n dag is erg eenvoudig. Samenvattend komt het hier op neer:
  • vroeger was alles beter
  • ambtenaren zijn lui (er waren er twee aan boord waarvoor dat niet geldt)
  • politici zijn dieven
  • '-logen' en '-aters' zijn schurken en veel erger dan politici
  • Edammers zijn het allerergst
  Wat betreft Edammers kan je toch zien dat de kommenstrijd aan het luwen is. Zowaar hadden ze dit jaar een goede Edammer ontdekt. Hoewel dit later toch een Marker bleek te zijn, is dit een hele vooruitgang vergeleken bij voorgaande jaren.

  Culinair hoogstandje
  Het eten was weer fantastisch: vier pannen aal 'rechtop in een pannetje' met speciaal voor Jan Bootsman (Wagen) een korstje aan de onderkant. De kok heeft weer heel goed zijn best gedaan. In het vooronder werd alles moeiteloos opgegeten. In het allerduurste drie sterren restaurant krijg je het niet zo lekker en zo gezellig.
  De held van de dag was de schoonvader van Jan Schilder (Vik). Deze man, de ouwe Meulwijk, was de laatste schipper op de VD172. Hij had het snelste schip, ving altijd verreweg de meeste vis, kon als beste zingen, en was nergens voor beducht. Zo is hij, aldus Jan Vik, eens met zijn kwak naar Schotland gevaren om te kijken of daar nog wat te verdienen was. Omdat hij op een zeker moment toch verlang naar moeder de vrouw kreeg, is hij via de Shetlands weer teruggezeild, met de goede oude VD172. Voor de oude Meulwijk was dit een fluitje van een cent.

  Sterke verhalen en de goede oude tijd
  Naarmate de dag vordert worden de verhalen steeds sterker. Zo staat het vast dat er een Volendammer visserman heeft geleeft die in zijn eentje twee zwaarden ophaalde. Niemand heeft het ooit gezien, maar het is wel waar. Tegenwoordig hebben twee man al moeite met een zwaard. De moeder van Jan Vik bracht in haar eentje het kwakkezeil naar zolder, moeiteloos. Tegenwoordig vinden we het grootzeil met drie man al een hele sjouw. Tijden veranderen, dat is duidelijk.
  s'Middags wakkerde de wind nog aardig aan, zodat we op de terugweg met de kluiver erbij nog even leuk konden zeilen. Om half zes legde de VD172 weer in de haven aan. Het beviel zo goed dat ze volgend jaar een heel weekend naar Ameland willen, met een ruim vol vis. Misschien dat het mogelijk is, misschien ook niet. Dit jaar was het in ieder geval een groot succes.

• 6 juni 2002: VD172 figureert in speelfilm
  Vorige week donderdag leek het of de VD172 anderhalve eeuw terug in de tijd was gezet. Onder de Dromedaris in Enkhuizen maakte onze botter deel uit van een decor voor opnames van de film Brush with Fate gebaseerd op de roman Girl in Hyacinth Blue van Susan Vreeland. In de film wordt een 'niet bestaand' schilderij van Vermeer teruggevonden op een Amerikaanse school en aan de hand van dat kunstwerk springt men steeds een stukje terug in de tijd.

  Kosten noch moeite waren vorige week gespaard om de klok terug te zetten naar 1849, het jaartal waarin de scene zich afspeelt. Bij een ophaalbrug lagen 8 historische botters en tjalken, en op de kade waren allerlei oude spullen uitgestald (houten vaten, manden, visgerei, karren, balen, etcetera). Ook de VD172 was helemaal opgetuigd met netten, manden en andere oude rommel. Zelfs waren er enkele 'ouderwetse' paarden uit Belgie ingehuurd en een stuk of 50 figuranten liepen rond in kleding uit 1849.

  Al met al was het een bijzondere belevenis. Niet alleen de sfeer, maar ook het gedoe rond de opnames ( camera rolling, action, stop!) was leuk om een keertje mee te maken. Donderdagnacht heeft de bemanning het schip door een tropische regenbui weer teruggevaren naar Volendam.

• 31 mei 2002:Zeer geslaagd botter evenement vanuit Volendam
  Op vrijdag 31 mei werd vanuit de Volendammer haven de Interbeton botter regatta gehouden. 's Morgens arriveerden dertien historische houten botters in de haven vanuit alle windstreken (Monnickendam, Edam, Muiden, Hoorn en zelfs Medemblik). Ook de VD172, de 'Garnkwak', was uiteraard van de partij. Het is altijd weer een prachtig gezicht als een vlootje botters voor de afslag ligt, zoals vroeger dagelijks het geval was. Helaas komt het niet meer zo vaak voor dat botters Volendam aandoen.

  Eigenaren van botters ploeteren dagelijks om een stukje van ons cultuur-historisch erfgoed in stand te houden. Dit doen ze graag, maar je moet er eigenlijk een beetje gek voor zijn. Een oude Zuiderzeebotter vraagt namelijk ontzettend veel onderhoud. Ook moeten regelmatig onderdelen worden vervangen, en dit is een kostbare zaak. Om de kosten enigszins te dekken, worden de botters weleens verhuurd, zoals deze vrijdag in Volendam.

  De dag was georganiseerd door de evenementenbureaus 't Vooronder en The Party voor het bedrijf Interbeton. Om elf uur arriveerden 180 gasten. Bij iedere botter stapte een groepje gasten aan boord en na een korte instructie zeilden de botters de haven uit. Het was vrijdag ideaal zeilweer, zonnig met een mooi windje uit het westen. De gasten konden meteen flink aan het werk, want er moest serieus worden geoefend om 's middags een goede wedstrijd te kunnen varen.

  Spannende wedstrijd
  De lunch werd op Marken genuttigd, met vers gerookte paling en ander lekkers. Daarna begint het echte werk: de zeilwedstrijd. Buiten de Marker haven hijsen de gasten zo snel mogelijk de zware katoenen zeilen, maar toch is de start van de VD172 niet al te best. Na de start halen we al gauw de ene na de andere botter in. De gasten worden steeds handiger met de zeilen, zodat het steeds beter gaat. Halverwege de wedstrijd hebben we de andere Volendammer kwak, de VD17, bijna ingehaald. Een kwartier lang varen op nauwelijks vijf meter afstand, maar door een navigatie foutje moeten we het uiteindelijk toch afleggen. De VD172 passeert als vijfde botter de finishlijn, niet onverdienstelijk na zo'n slechte start.

  Prijsuitreiking in 't Gat van Nederland, diner in Hotel Spaander
  Terug in Volendam is iedereen moe maar zeer voldaan. Het was dan ook een prachtige zeildag. Op de kade speelt een bandje zeemansmuziek waardoor de sfeer perfect is. Aan boord en bij de prijsuitreiking in 't Gat van Nederland wordt nog uitgebreid nagepraat over alle gebeurtenissen. De snelle EB17 is vandaag de winnaar, en de bemanning neemt trots de eerste prijs in ontvangst.

  Hierna gaan de 180 gasten naar Hotel Spaander, waar een goed buffet staat uitgestald. De organisatie heeft ook in Spaander voor live muziek gezorgd, zodat in een gezellige sfeer het eten wordt genuttigd. Geheel voldaan vertrekken de gasten om half elf 's avonds weer met de bus naar huis, na een geslaagde Interbeton Zeilregatta.

• 4 en 5 mei 2002: Volendammer kwakken eerste en tweede bij 'Onverstaagd' uit Marken.
  Op 4 en 5 mei werd vanuit Marken de zeilwedstrijd 'Onverstaagd' gehouden. Volendam was hier vertegenwoordigd met twee kwakken, de VD172 en de VD84 van de stichtingen d'Garnkwak en Pieter Bell. De volledig gerestaureerde VD172 heeft zijn sporen verdiend in de hardzeilerij en behoort dan ook tot de favorieten. Voor de VD84 ligt dit anders. Dit schip ligt sinds een maand weer in de Volendammer haven en is aan een fikse restauratie toe. De wedstrijd van afgelopen weekend was voor de vrij onervaren bemanning een eerste kennismaking met de VD84.

  Het weer was op zaterdag guur: zwaar bewolkt, koud en een stevige, ijzige noordenwind (windkracht 6). Dit is mooi zeilweer, maar je moet wel tegen een stootje kunnen. Op zaterdagmorgen maakt de wedstrijdcommissie de route bekend. De schepen moesten eerst richting Enkhuizen, daarna richting het Paard van Marken (de vuurtoren) en dan weer terug. Het zou een lange, gure tocht worden.

  De VD172 is er helemaal klaar voor onder leiding van schipper Arie de Waart. Het volgende verslag komt uit het scheepsjournaal: "Aan boord van de VD172 gaan 5 vrouwen, een jongedame en 4 mannen vol goede moed onderweg naar Marken. Andre en Tiny maken vast de broodjes klaar voor tijdens de wedstrijd, want in het heetst van de wedstrijd kom je niet aan broodjes klaar maken toe. Een lekker pot warme koffie klaar voor na de start. Nu kwamen we in deze wedstrijd nauwelijks aan eten en drinken toe. Op Marken kwam onze jongste man, Maarten, aan boord voor een laatste borstvoeding. Op weg naar de start de taken verdeeld. Een rif in het grootzeil. Voor de wind over de startlijn, nog tien minuten. Iedereen op zijn plek. Oploeven, overstag, waar zit het halend part van de fokkenschoot, en aan de wind naar de startlijn. Te vroeg, even een beetje tegen wind veel kabaal door klapperende zeilen. In het schot van het startschip gaan we over de startlijn. In de spanning van de start is er hier en daar wat stemverheffing, maar we zijn onderweg."

  Koud en nat
  Op de VD84 gaat het er rustiger aan toe. Schipper Jan Morren, bijgestaan door Carlo de Boer en de bemanning (personeel van stichting Odion) zijn nog niet volledig vertrouwd met het schip. Onder deze zware omstandigheden is het dan vooral zaak om de boel heel te houden. De zeilen moesten eerst nog worden gereefd, waardoor het schip uiteindelijk een kwartier te laat over de startlijn gaat. De kwak zeilde goed en met een mooie vaart ging het richting de eerste boei. Soms sloegen de hoge golven over het schip. Het koude IJsselmeerwater maakt het er dan niet aangenamer op. Na anderhalf uur zeilen kregen twee gasten wat last van zeeziekte. Omdat het nog een lange wedstrijddag zou worden, nam schipper Jan Morren het wijze besluit om de wedstrijd voor gezien te houden en koers te zetten naar Volendam. Daar kon de bemanning weer wat herstellen en opwarmen in een waterig zonnetje.

  De VD172 is ondertussen volop in de strijd voor de eerste plek. Uit het scheepsjournaal: "Andre houdt zich bezig met het voordek, lekker af en toe een tobbe buiswater over je heen. Soms doet de fok niet wat jij wil en daar ging Andre net niet over boord. Op weg naar de boei V3, tsonge jonge, dat ding is altijd onvindbaar. Marleen en Kathie turen naar voren, Tiny kijkt naar achter, en ja gevonden, eindelijk. Katja en Mirjam begonnen het koud te krijgen en zijn in de kooi tussen de bijzeilen gaan liggen. Voor de wind gaat het nu richting boei V2. Zou de fok te loevert kunnen? Veel harde klappen, maar het lukt niet. Na overleg toch proberen, maar de spierballen raken een beetje op. Dirk en Andre met een boompje in de weer, de fok maakt weer een zwieperd, en Dirk valt achterover tegen de lummel van de giek, dit is zeer pijnlijk. De fok blijft hangen achter de bolder, ai, een scheurtje. Schipper Arie stelt voor te staken maar na rijp beraadt besluiten we om door te gaan! Maar nu wel 'op safe', met de geifok."

  Na de lunchpauze in Volendam is de bemanning van de VD84 weer uitgerust. Het weer lijkt wat beter, en iedereen wil 's middags nog een stukje zeilen. Met alleen het grootzeil gaat dit heel ontspannen. Onderweg komen de kwakken elkaar tegen. Vanaf de VD84 is het een fantastisch gezicht om de VD172 tegen de wind in te zien beuken. Het schip is volledig in zijn element en heeft een flinke voorsprong genomen op de concurrentie. De VD84 vaart dan zoetjesaan terug naar de haven van Marken.

  Mast gebroken
  De VD172 nadert de finishlijn. Uit het scheepsjournaal: "Kom op dames nog een keer gijpen de Gouwzee in. Grootschoot vieren en jawel, de armen van Ike nog even flink opgerekt, gelukkig met handschoenen aan, we houden het onder controle mede door de spierballen van Thijmen. Een handje hier een zwaardje daar, wat een kracht heeft die gozer. Hoera over de finish, oploeven, de zeilen strijken en weer terug naar Volendam. Daar wacht Maarten op zijn moeder. Alle opvarenden, bedankt voor jullie inzet."

  Uitgeput maar voldaan keert de VD172 terug naar Volendam. In de haven van Marken is het inmiddels een gezellige bedoening, met de circa 20 deelnemende schepen. Iedereen heeft zijn eigen verhaal. De wind heeft de nodige schade aangericht: de BU101 heeft zijn mast gebroken en de op EB17 heeft een zwaard het begeven. Slechts vier schepen hebben de hele wedstrijd uitgevaren. 's Avonds bij de prijsuitreiking zijn er dan ook twee categorieen: schepen die de wedstrijd niet hebben uitgevaren en de botters die het wel hebben gehaald. De VD84 krijgt de tweede prijs in de klasse 'niet gehaald' en speciale aandacht vanwege het bijzondere project dat stichting Odion heeft opgestart met het schip. De VD172 is winnaar van de 'Onverstaagd 2002' en wint een gratis hellingbeurt bij botterwerf Nieuwboer in Spakenburg. Op zondag was het weer nog slechter, met windkracht zeven en slagregens. Vanwege het slechte weer werd de wedstrijd afgelast, en de kwakken keerden terug naar de Volendammer haven.

• 7 april 2002: tweede plaats Pieperrace
  

  De zondag begint met koffie in de sfeervolle Volendammer haven. Foto: Johan Kes.

  De Pieperrace van 2002 was een prachtig zeilweekend. Op de eerste wedstrijddag, zaterdag, waaide het flink met windkracht 5 tot 6 uit het noordoosten. De wedstrijdorganisatie had een mooie baan uitgezet, zodat de bemanningen van de 50 deelnemende schepen stevig aan de bak konden. In de klasse visserijschepen zijn de VD17 en de HN11 onze grootste concurrenten voor de gouden plak. Helaas viel de HN11 net na de start uit vanwege een scheur in de mast. Met deze wind was het onverantwoord om daarmee verder te zeilen. Aan de VD17 hebben wij altijd een flinke dobber omdat deze kwak wat meer zeil kan voeren en iets meer geoptimaliseerd is voor wedstijdzeilen dan de VD172. Na drie-en-half uur wedstrijd was het verschil deze keer minimaal: 7 seconden! Tweede worden op 7 seconden achterstand is natuurlijk flink balen. Elk foutje wordt afgestraft, zo bleek maar weer eens.
  Op zondag was er veel minder wind, windkracht 3 uit noordoostelijke richtingen. De wedstrijdbaan was veel te lang, vooral voor de kleinere schepen. Na bijna vijf uur zeilen passeerden we als een van de eersten de finishlijn. Aan boord van de VD172 hebben we alles uit de kast gehaald, maar bij dit lichte weer is de VD17 niet te houden. Uiteindelijk werd het verschil groot, zo'n 27 minuten. Niettemin hebben we de tweede plek ruimschoots weten vast te houden, en het was wederom een prachtige zeildag.
• 15 september 2001: 24 botters in Amsterdam Samen met nog 23 schepen arriveerde de VD172 op vrijdagmiddag in de Mercuriushaven in Amsterdam. We waren door de organisator, het Vooronder gevraagd om aan dit evenement, de Afval race, mee te doen. Op zaterdagmorgen kwamen de gasten aan boord, en vertrok de hele vloot over het Noordzeekanaal door de sluizen naar het IJmeer. Dit was een fantastisch plaatje.
  's Middags werd een wedstrijdje gevaren, waarbij twee maal het eiland Pampus moest worden gerond. Er woei ondertussen een flinke bries, windkracht 5, dus aan wind geen gebrek. Ondanks (of dankzij?) 'op safe' varen, eindigde de VD172 verdienstelijk als zesde. 's Avonds was er een spetterend feest, met veel eten en goede muziek. Op zondag keerde de botter weer terug naar Volendam.
• 1 september 2001: 15 botters in Volendam
  Op 1 september was er een groot commercieel botterevenement in Volendam, georganiseerd door De Bottercompagnie . Maar liefst 15 botters lagen netjes op een rijtje in de Volendammer haven. Zie hier voor een impressie van het prachtige plaatje dat dit gaf. Uiteraard was de VD172 ook van de partij. Met de gasten aan boord werd een wedstrijd gevaren, hetgeen een spectaculair gezicht gaf. De wedstrijdbaan was vrij bijzonder: om 13:00 starten en om 14:00 omdraaien terug naar Volendam. Een paar slimme schippers probeerden het eerste uur zo weinig mogelijk te zeilen, zodat ze om 14:00 al bijna op de finishlijn lagen. Deze onsportievelingen werden (terecht) gediskwalificeerd. De VD172 deed aardig mee. Ontspannen zeilend eindigden we als 4e.
• 3 augustus - 12 augustus: Wad 2001.
  Op vrijdagmorgen 3 augustus gingen de touwen los, op weg naar het waddengebied. De eerste dag was het gunstig weer zodat we aan het eind van de middag volgens planning in Makkum aanlegden. 's Nachts konden we met zijn viertjes ruim slapen op de kwak, maar Wijnand ging toch maar in een tentje op de plecht liggen.
  

  Prachtige buien luchten boven het Friese land.

  Zaterdags gingen vroeg de touwen los, op weg naar de eilanden. Het was mooi zeilweer, meest zonnig met een goede westelijke wind. Na de sluis ging het als een speer via het Zuidoostenrak, Inschot, en Vliestroom. Tussen Vlieland en Terschelling werd het even vrij heftig, met echte Noordzee golven en windkracht 5 tot 6. Maar het scheepje gaf geen krimp, net zo min als de bemanning. Beide werden wel erg nat en zoutig.In Terschelling kregen we 's nachts een geweldig onweer met veel wind, waardoor Wijnand bijna opsteeg in zijn dektentje.
  Zondag zijn we weer terug gezeild naar Makkum, met uitzicht op schitterende buienluchten boven het Friese land. Op maandag waren we met zijn tweetjes aan boord, Piet en Carlo. Laverend ging het van Makkum naar Den Oever, alwaar de nieuwe mensen aan boord kwamen. Het werd nu wat drukker, met zes gasten en twee bemanningsleden.
  Dinsdag was het een heel relaxed tochtje naar Oudeschild, maar op woensdagmorgen zag het er slecht uit: windkracht 7 en 8 uit het zuidwesten. Na wijs beraad leek het schipper Joep wel te doen, dat stukje terug naar Den Oever. Zwaar gereefd trotseerden we de Texelstroom, over de 'Bollen', geteisterd door enorme zeeen, buien en een vlagerige harde wind. Maar het ging vlekkeloos, net als vroeger. Moe, nat en voldaan vertrokken de gasten weer naar Volendam.
  Van donderdag tot zaterdag is het schip met een kleine ploegje via Terschelling en Stavoren weer terug naar Volendam gevaren. Ondanks het soms wisselvallige weer was de waddentocht weer zeer geslaagd. We hebben veel zeemijlen gemaakt, en het schip heeft moeiteloos weer en wind doorstaan.
• 21 juli 2001: Zooitje eten in het vooronder.
  Op 21 juli was er het jaarlijkse tochtje met oud-visserlui. Om 9 uur 's morgens gingen de touwen los, en zetten we koers naar Lelystad. Er stond een mooi zeilwindje, windkracht 4 tot 5 uit zuid tot zuidwestelijke richtingen. In het zuidelijke kommetje bij Lelystad ging de spijker (het anker) overboord, en de pannen op het vuur. Het middagmaal was het hoogtepunt van de dag: een traditioneel zooitje . Dit is een typisch Volendams vissersgerecht van gekookte aardappelen en paling met een butter en eek dopie erbij (een jus van boter, azijn en peper). En vooral VEEL (....) Uitgeserveerd op het gortemetiel (gaatjesbord) op de vloer van het vooronder was dit een waar feestmaal, wat tot de laatste kruimel opging. Hierna gingen het met een flinke vaart weer terug op Volendam aan.

  VD172 winnaar Pieperrace 2001 (foto: Ton van Niel)

• 7, 8 april 2001: VD172 wint Pieperrace!
  (van www.webregio.nl)
  Tijdens de jaarlijkse Pieperrace in Volendam, was er in de klasse visserijschepen een lokaal succes te vieren. De kwak VD 172 van Stichting dàGarnkwak uit Volendam was zowel zaterdag als zondag het snelste schip in deze klasse.
  Er waren dit jaar vijf deelnemers in de visserijklasse. De botter HN 11 was de naaste rivaal van de VD 172. Bij de zaterdag-wedstrijd was het verschil tussen de kemphanen minder dan een minuut, op een totale tijd van ruim anderhalf uur. Hiervoor moest wel alles uit de kast gehaald worden: in een opkomende bui pal voor de finish werd zelfs het boord onder water gezeild. In de zondag-wedstrijd wist de VD 172 de voorsprong nog wat verder uit te bouwen, waarmee de eindoverwinning was veilig gesteld.
  De VD 172 werd op beide dagen bemand door de vaste bemanningspool, afkomstig uit Volendam, Edam en nabije omgeving. Schipper was Arie de Waart van scheepswerf HabbekÊ, bekend om zijn roemruchte wedstrijdverleden in de tijd dat hij zelf nog een botter bezat.
• 28, 29 oktober 2000: VD172 wint Muider Hardzeildagen
  Het laatste evenement waar de VD172 dit jaar aan heeft meegedaan is de Muider Hardzeildagen. Deze worden al bijna dertig jaar lang in het laatste weekend van oktober gehouden, en is daarmee een van de oudste wedstrijden voor de 'bruine vloot'. Het deelnemersveld bestaat uit botters, aken, tjalken en klippers. Voor vrijwel alle schepen vormen de 'hardzeildagen' het einde van het vaarseizoen.

  Op vrijdagmiddag werd de VD172 door schipper Joep Steur (havenmeester) en co-schipper/kok Martin de Lange in slecht weer (veel wind en regen) naar Muiden gezeild. Daar aangekomen werd eerst het houtkacheltje eens flink opgestookt om weer een beetje op te drogen. Op zaterdag was het gelukkig beter weer: grijs maar vrijwel droog met een mooi zeilwindje. De start was om twaalf uur bij Pampus, en daarna speerden met alle zeilen bij een eindje naar het noorden, om met een lang kruisrak weer terug te keren in Muiden. Tijdens de wedstrijd verliep alles perfect, en dat bleek ook uit de uitslag: eerste in de visserijklasse, met 41 seconden voorsprong op de HN11.

  Zondag was het onstuimig weer: windkracht zeven, volgens de voorspelling in de loop van de middag toenemend tot 8 en 9 Beaufort. Toen het boegbeeld van de Hardzeildagen, Huib Smelts, tijdens het palaver brulde:"We willen niet verzuipen, we gaan zuipen", ging er dan ook een luid gejuich op onder de schippers (een lichte kater van de avond daarvoor speelde daarbij vast ook een rol).

  Maar de VD172 moest nog terug naar Volendam. Omdat het pal voor de wind was, moest het te doen zijn. Dus snel alles inpakken, en om 11 uur waren we met gereefde zeilen onderweg. Het schip liep prachtig, maar bij het Paard van Marken waren wind en golfslag zover toegenomen dat er nog verder moest worden gereefd. Met twee kleine stukjes zeilen op stoven we de Volendammer haven binnen, snel het zeil naar beneden, en om 1 uur 's middags lagen we weer heelhuids aan de kade. 's Middags hebben we onze eerste prijs opgehaald: een mooi einde van spectaculaire Muider hardzeildagen, en van een geslaagd vaarzeizoen.

• 7-10 september 2000: Elburger botterweekend Begin september wordt jaarlijks vanuit Elburg het grootste botterevenement georganiseerd door de Botterstichting van Elburg. Op vrijdag is er een bedrijvenwedstrijd voor maar liefst 53 schepen, waarvan 45 botters. De schepen krijgen een groep mensen van een bedrijf aan boord, en varen op de randmeren een wedstrijd tegen elkaar. Op zaterdag is er een grote braderie en kunnen dagjesmensen meevaren met de botters. Dit grote evenement was perfect georganiseerd door onze collega botteraars uit Elburg.
  Vanuit Volendam is Elburg best een eind varen, dus op donderdagochtend vroeg vertrok de VD172 met 3 bemanningsleden uit Volendam. De wind was uitermate gunstig, waardoor ze in de namiddag al in Elburg arriveerden (via Lelystad en het Ketelmeer). De bedrijvenwedstrijd vindt plaats op het nauwe, ondiepe Veluwemeer. Met 53 schepen is dat een enorm gekrioel, vooral bij de start. Onderweg zijn we een keer vastgelopen, maar desondanks als 9e botter geõindigd.
  Op zaterdag was er de traditionele keuring van de bottervloot, door een commissie van oud-visserlui. 's Avonds was de prijsuitreiking, waarbij de VD172 door Wim van Norel de wisselprijs voor de origineelste botter kreeg uitgereikt. Uiteraard zijn we met deze prijs zeer vereerd. Tijdens de terugvaart, op zondag, waaide het nauwelijks. Hierdoor kon helaas vrijwel niet gezeild worden. Zoiets is natuurlijk jammer, maar ja, het weer heb je niet in de hand.

De VD172 tijdens de Sail-in parade (foto Rutger Janssen )

• 24-28 augustus: Sail Amsterdam 2000 De VD172 was gedurende het hele Sail gebeuren present. Vanaf het KNSM-eiland vaarden we tochtjes met betalende gasten, samen met nog 23 botters. De organisatie van dit botterspektakel lag in handen van evenementenbureau The Party in samenwerking met de Bottercompagnie . Op donderdag begon het met de Sail-in parade, waarbij alle tall-ships Amsterdam werden binnengehaald. Met 800.000 mensen langs het Noordzeekanaal en onwaarschijnlijk veel boten en (vooral) bootjes op het water was dit een hele belevenis.
  Op de andere dagen van Sail werd telkens 's middags en 's avonds een tochtje op het IJ en door de IJ-haven gevaren. Op het IJ zeilden de botters als enige schepen elke dag een stukje. In de IJ-haven was het altijd belachelijk druk; het was vooral een kwestie van meedrijven met de meute en andere schepen afhouden. Maar voor het Sail spektakel, met elke avond vuurwerk, zaten we wel op de eerste rang. 's Maandags zwaaiden we de prachtige tall-ships weer uit tijdens de Sail-out parade, en daarna gauw weer terug naar de rust van het IJsselmeer. Sail was spectaculair, hectisch en vermoeiend, maar zeker de moeite waard.

• 19-20 augustus: Westwal Botterwedstrijden
  In het derde weekend van augustus zijn dit jaar voor de dertigste keer de Westwal botterwedstrijden gehouden. Het evenement is ooit bedoeld om botters onder de aandacht van het grote publiek te brengen, en dit is inmiddels aardig gelukt: de meeste mensen weten wel ongeveer wat een botter is, en er varen weer aardig wat botters rond. Marken was dit jaar gastheer van het evenement, en voor het eerst sinds 1985 deed de VD172 weer mee. Toen was het een lek, wrakkig schip, nu is het een van de meest originele botters in topconditie. Botterkenners die de VD172 nog uit de jaren tachtig kennen, bekijken het schip dan ook met een mengeling van verbazing en bewondering: ze weten hoeveel moeite het kost om een botter te onderhouden, laat staan om een kwak van nul af aan te restaureren.
  Op zaterdag hadden we een fantastische start. Pijlsnel was het anker uit de grond en de zeilen gehesen. We waren als eerste weg en zagen het hele veld botters achter ons aan zeilen, een prachtig gezicht. Uiteindelijk eindigden we als 6de, vlak achter de koplopers. Op zondag was het mooi weer met heel weinig wind. Met een zware kwak ben je dan toch in het nadeel vergeleken bij de veel lichtere bottertjes. We gingen zondag uiteindelijk als achtste over de finishlijn.
  In het algemeen klassement is de VD172 zevende geworden, op een totaal van 20 schepen. Dit geeft een nogal vertekend beeld, omdat er tegenwoordig veel aan de schepen wordt geknutseld om ze sneller te maken, bijvoorbeeld met moderne kunstof zeilen of minder gewicht. Een botter, de AM1, is zelfs verlengd! Bij de volledig originele botters is de VD172 als 2de geõindigd, achter de HN11. En dat is niet slecht voor een eerste keer.
  Bij de prijsuitreiking was er nog speciale aandacht voor de VD172. Er werd door de organisatie veel waardering uitgesproken voor het schip en we kregen de 'Jan Peereboom' wisselprijs als aanmoediging- en originaliteitprijs. Dit is een prachtig houtsnijwerkje waarvan wij een jaar lang mogen genieten.

Drooggevallen op het wad.

• Begin augustus 2000: waddentocht Begin augustus stond er een bijzonder avontuur op het programma: 7 dagen lang naar de wadden, inclusief aan boord eten en slapen. Ondergetekende was mee als bemanningslid, naast een bevoegd schipper. De gasten aan boord waren mensen die in de jaren tachtig veel met het schip hebben gevaren. In die tijd was het schip zo lek als een mandje, maar toch zijn er uitgebreide tochten mee gevaren. Met eigenaar Hans Fruytier aan het roer kwamen ze zelfs op het Deense wad. Voor deze eerste keer met de 'nieuwe' botter hebben we het iets rustiger aan gedaan: naar Terschelling, Ameland en een eenzame zandplaat.

  Zeilen op het wad is fantastisch. Je moet van tevoren goed uitrekenen hoe het met hoog- en laagwater zit. Als je dit goed doet, heb je bijna altijd de getijdenstroming mee en kan je grote afstanden afleggen. Daarbij was het de hele tocht prachtig weer: veelal zonnig met meestal een mooi zeilwindje. Vooral het droogvallen op een zandplaat was een mooie ervaring. Op de beoogde plaats lieten we het anker zakken, en een paar uur later lag het schip hoog en droog op het zand. De rust en stilte van het wad is dan indrukwekkend. De volgende middag kwam het water weer op. Je voelt dat het schip weer gaat bewegen en langzaam loskomt. Een uur voor hoogwater kon het anker eruit en het zeil weer omhoog.

• 22 juli 2000. Tocht met oud-visserlui In juli was er een speciaal dagje voor oud-visserlui. Kees Bootsman (oud-havenmeester) had dit geregeld en 's morgens om 9 uur ('anders is de dag om') kwamen acht mannen aan boord die vroeger nog op de botters hun brood hebben verdiend in de visserij. Voor ons was het een leerzaam dagje, want ze wisten nog precies hoe het allemaal moest en wat we allemaal verkeerd deden. Het was prachtig zeilweer, en we gingen met een flinke vaart op Lelystad aan. Daar zijn we voor de spuisluis gaan liggen om te eten. Voor de kost hadden de mannen maar liefst 300 aaltjes gerookt en een stuk of 50 haringen meegenomen. De aal smaakte uitstekend, en lieten zich dan ook niet lang kietelen. Daarna was het tijd om weer op Volendam aan te gaan. Het was een mooie dag; zeker voor herhaling vatbaar.

• 23/24 juni 2000. Aan de dwarskuil Ter gelegenheid van de jaarlijkse visserijdagen in Volendam was er weer een vergunning om een week lang te dwarskuilen (vissen met een sleepnet, zie ook hier ). Een aantal botters hebben hier volop gebruik van gemaakt, met name de BU101 van Marco Venendaal en de MK63 van Peter Dorleijn. Wij hebben 1 nacht gevist, van 10 uur 's avonds tot 6 uur 's morgens. Aan boord was een deel van de vaste bemanning en ook Kees Karregat, zoon van Evert Karregat die de VD172 het langst in zijn bezit heeft gehad. Kees heeft in zijn jonge jaren nog op de botter gevist.
  Zeilend vissen is een hele belevenis. Dan zie je weer waar de schepen ooit voor zijn gebouwd en kan je je een beetje indenken hoe het leven aan boord vroeger was. De techniek van het vissen is nog een heel verhaal, maar na wat oefenen lukte het toch aardig. Overigens heeft Peter Dorleijn dit allemaal schitterend beschreven en getekend in zijn serie 'Van Gaand en Staand Want' boeken. Tijdens het vissen is alles gericht op de combinatie van 'grond houden' (zorgen dat het net over de zeebodem sleept) en zo veel mogelijk vaart maken. Dit wordt geregeld door gewicht aan het net en de zeilen.
  De vangst was miserabel: op een hele nacht zo'n 20 aaltjes en een circa 15 stuks baars en snoekbaars. Daarnaast veel nest : klein spul als spiering, post, witvis en ondermaatse baars en snoekbaars. Verder een schoen, anderhalve briket en een stukje 19de eeuws plaatwerk. Ondanks dit geringe resultaat was het een mooie nacht. Volgend jaar zijn we weer van de partij!

  Met VBB donateurs aan boord tijdens de zomerreunie Foto: Hans Staal, Stichting miniSAIL Nederland

• 2-3 juni 2000. Zomerreunie Vereniging Botterbehoud te Enkhuizen. Op vrijdagmiddag vertrokken we met een mooi windje uit het zuidwesten naar Enkhuizen. Vanwege het Hemelvaartweekeinde was de wachttijd bij de sluizen van Enkhuizen enorm, bijna twee uur. De zomerreunie is zoals gewoonlijk vanuit het pitoreske Marker haventje in het Zuiderzeemuseum. Op zaterdagmorgen kwamen de donateurs aan boord en hebben we een paar uurtjes gevaren. Het weer was prachtig, de mensen enthousiast.
  Nadat de mensen weer aan wal waren, sloeg het weer om. Donkere wolken, waarschuwing voor onweer en windstoten, etc. Maar we zijn 's avonds toch maar terug gevaren. Het onweer bleef ons gespaard en omdat de wind gunstig was (NO), kwam Volendam al snel weer in zicht.

• 17 mei 2000, Volendam-Hoorn-Volendam met harde wind . Deze charter, georganiseerd door de bottercompagnie, is samen met de kwak VD5. Er staat een harde wind, ZW-6/7. Ondanks de hogerwal staat er een enorme golfslag, vooral in de Hoornse hop. In recordtijd arriveren we in de haven van Hoorn, alwaar aan boord een koud buffet wordt genuttigd. Op de terugweg moeten beide schepen hoog aan de wind met een gereefd grootzeil en de geifok (verkleinde fok). Er komt veel buiswater over, maar de schepen geven geen krimp. Om 16:00 meren we weer af in Volendam en gaan de gasten weer van boord. Die weten wat nu wat botterzeilen ook kan betekenen!

• 14 mei, dobberen voor Edam . Met aan boord een aantal mensen die het schip nog kennen uit de jaren tachtig vertrekken we om half elf uit Volendam. Het is snikheet en er staat een klein briesje, waardoor het op het water nog goed uit te houden is. We varen al zonnebadend richting Hoorn, maar een stukje voorbij Edam valt de wind helemaal weg. Een uitstekende gelegenheid om even te zwemmen in het IJsselmeerwater, dat al aardig is opgewarmd. Op het motortje gaan we terug naar Volendam. Daar wordt 's avonds een goed diner geserveerd op een terras aan de haven. Weer een mooie dag, ondanks het gebrek aan wind.

  Hoog aan de wind tijdens de Pieperrace. Foto: Hajo Olij/De Fotoboot, 020-4904873

• 12 mei 2000, chartervaart vanuit Marken . Deze tocht met betalende gasten is georganiseerd door het vooronder . Bij een stralende hemel met windkracht 4 (NNO) varen we een wedstrijdje met de botter MK58 en een aakje uit Marken. Lange tijd wordt de VD172 achtervolgt door de snelle MK58. Voor de gasten, die meestal aan het roer staan, is het uitermate spannend of we al dan niet worden voorbijgelopen. Op de terugweg van de Blocq van Kuffeler gebeurt dit inderdaad, maar net nadat de MK58 ons passeert trekken we de kluiver erbij en heroveren de leiding. De gasten genieten volop en na een gebakken visje op Marken keert de VD172 terug naar Volendam.

• 18 april 2000, 2e dag van de Pieperrace , een mooie zeildag. Om 11:15 gestart voor de haven van Volendam, met zonnig weer, windkracht 4/5. Arie de Waart stond aan het roer zoals hij sinds mensenheugenis op de MK58 doet, en met de vaste bemanning gingen de zeilmanoevres vlekkeloos. Bij de eerste boei komen we wat slecht uit ten opzichte van andere schepen, waardoor we een tijdje in de vuile wind liggen, maar voor de rest verliep het foutloos. Vooral het ruime windse rak is indrukwekkend: met een knoop of 8 sjezen we door het veld klippers, die hoog aan de wind een enorme snelheid ontwikkelen. De VD172 finisht als tweede, een minuut of twaalf achter de kwak VD17, momenteel de snelste botter van de vloot. Niet slecht voor een eerste wedstrijd!

• 17 april 2000, 1e dag van de Pieperrace , een dag om snel te vergeten. Het hoosde van de regen en de betalende gasten waren gekleed alsof ze een dagje gingen shoppen in een warenhuis. Na 3 kwartier was iedereen koud en doorweekt (ondanks de vele paraplu's) en zijn we in goed overleg teruggekeerd naar Volendam.